نه‌نكم و بیركاری

نه‌نكم یاخود داپیره‌م ، ئافره‌تێكی به‌ره‌حم بوو، خاوه‌نی ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ منداڵ بوو ( زیاتر له‌ ١٥ وه‌ كه‌متر له‌ ٢٠) جگه‌له‌وه‌ی زیاتر له‌ ٥ هه‌تیوی به‌خێو كردبوو، خوا له‌گوناحه‌كانی خۆش بیت هه‌میشه‌ قسه‌ خۆشه‌كانم له‌ بیرماوه‌، وه‌ كه‌م كه‌سی وه‌ك ئه‌و به‌ڕه‌حمم له‌ ژیاندا بینیوه‌.

كاتیك پرسیارم له‌ نه‌نكم ده‌كرد كه‌ ئایا چ منداڵیكی له‌هه‌موویانی خۆشتر ده‌وێت، ده‌یوت { بێ حساب هه‌موویان خۆش ده‌وێت !} ، به‌مانا بیركاریه‌كه‌ی خۆشه‌ویستی بۆ هه‌ریه‌كه‌یان ناكۆتا یاخود بێ پایان بوو، بو من زه‌حمه‌ت بوو باوه‌ر به‌وه‌ بكه‌م كه‌ نه‌نكم هه‌موویانی به‌قه‌ده‌ر یه‌ك خۆش ده‌وێت { دادپه‌روه‌ری مرۆڤ هه‌میشه‌ كه‌مووكورتی تیادایه‌} به‌لام باوه‌ریشم به‌و قسه‌یه‌ی ده‌كرد كه‌ ده‌یوت { بێ حساب هه‌موویان وه‌كو یه‌ك خۆش ده‌ویت }.

سال رۆژ و هات، نه‌نكم وه‌فاتی كرد، چومه‌ كۆلیه‌ له‌ به‌شی بیركاری وه‌رگیرام.. به‌هۆی خوێندنه‌وه‌ی خۆمه‌وه‌ { نه‌ك له‌ مامۆستا فێربووبێتم} له‌ فێڵه‌كه‌ی نه‌نكم تێگه‌یشتم، تێگه‌یشتم له‌وه‌ی نه‌نكم بێ ئه‌وه‌ی فڕی به‌ بیركاریه‌وه‌ هه‌بیت، فكره‌یه‌كی بیركاری به‌كارهێناوه‌ بۆ قه‌ناعه‌تپێكردنی من، ئه‌م فێڵه‌یش ده‌كرێت پیی بڵێن  {پۆڵێن كردنی ناكۆتا}، واته‌ جیاكردنه‌وه‌ی ناكۆتا به‌گوێره‌ی بچوكی وه‌ گه‌وره‌یی!

ئاخر نه‌نكم له‌ژیاندا قه‌له‌می به‌ده‌سته‌وه‌ نه‌گرتووه‌، چوزانی جۆرج كانتۆر كێیه‌ ؟

به‌هه‌رحال با واز له‌نه‌نكم بهێنین و تۆزیك باسی جۆرج كانتۆر بكه‌ین.

جۆرج كه‌نتۆر كه‌ به‌باوكی لقیكی بیركاری داده‌نرێت به‌ناوی تیۆری كۆمه‌ڵه‌ (Set Theory)، هات و دونیای بیركاری تۆشی شۆك كرد، به‌وه‌ی سه‌لماندنی یه‌ك ناكۆتامان نیه‌، به‌كوردیه‌كه‌ی ژماره‌یه‌كی زۆر وه‌ جیاوازمان له‌ ناكۆتا هه‌یه‌،

بۆ ئه‌وه‌ی باشتر حالی ببیت،

چون ژماره‌ی وه‌كو 1,2,3,4, هه‌یه‌ ئه‌وهاش ناكۆتامان هه‌یه‌، كه‌ دیاره‌ مه‌به‌ستم له‌وه‌ نیه‌ بكاته‌ ناكۆتا ئه‌وه‌ی تر بكاته‌ ناكۆتا+١..

نانا.. زۆر هه‌له‌یت گه‌ر وا حالی بووبێتیت،. مه‌سه‌له‌كه‌ زۆر له‌وه‌ ئالۆزتره‌، هه‌ر بۆیه‌ قبوڵكردنی له‌لایه‌ن بیركاریزانه‌كانی ئه‌و كاته‌وه‌ بۆ ئه‌م بابه‌ته‌ هه‌ر وا ئاسان  نه‌بوو. دیاریشه‌ ده‌كرێت بڵین ئه‌م هه‌موو دژایه‌تیكردنه‌ هۆكارێك بوو بۆ شێتبوونی كانتۆر و به‌سه‌ربردنی كۆتا ڕۆژه‌كانی ژیانی له‌ نه‌خۆشخانه‌.

له‌ بیركاری به‌ژماره‌ی دانه‌كانی كۆمه‌ڵه‌یه‌ك ده‌وترێت كاردینه‌ڵ(Cardinal) بۆ نموونه‌ گه‌ر  هاتوو كۆمه‌له‌ی شاره‌كانی هه‌رێمی كوردستانمان هه‌بێت ئه‌وا كاردینه‌لی ئه‌و كۆمه‌ڵه‌یه‌ ده‌كاته‌ پێنج ( چونكه‌ ته‌نها پێنج شارمان هه‌یه‌). وه‌ دیاره‌ چونكه‌ كۆمه‌له‌كه‌ كۆتایه‌(finite set) ئه‌وه‌ كاردینه‌ڵه‌كه‌یشی هه‌ر ژماره‌یه‌كی دیاریكراوه‌ یاخود ژماره‌یه‌كی كۆتایه‌(finite number).

به‌لام گه‌ر ته‌ماشای ژماره‌ سروشتیه‌كان Natural Numbers بكه‌یت، كه‌ كۆمه‌ڵه‌یه‌كی ناكۆتایه‌ ئه‌وه‌ كاردینه‌ڵی ژماره‌ سروشتیه‌كان ده‌كاته‌

\aleph_0

كه‌ به‌م شێوه‌یه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌ { ئه‌لفا نه‌ڵ}. وه‌ ئه‌مه‌ بچوكترین ژماره‌ی كاردینه‌ڵی كۆمه‌ڵه‌یه‌كی ناكۆتایه‌.

به‌هه‌مان شێوه‌یه‌ كاردینه‌ڵی ژماره‌ ته‌واوه‌كانیش Integer Numbers هه‌ر ده‌كاته‌

\aleph_0 

، به‌مانایه‌كی تر هه‌ردوو ژماره‌ سروشتیه‌كان و ژماره‌ ته‌واوه‌كان به‌قه‌ده‌ر یه‌ك ژماره‌یانه‌ تیادایه‌!

به‌لام هه‌ندێك ژماره‌ی كاردینه‌ڵی گه‌وره‌ترمان هه‌یه‌، بۆ نموونه‌ كاردینه‌ڵی ژماره‌ راستیه‌كان (Real Numbers) ده‌كاته‌

\mathfrak{c}

كه‌ به‌م شێوه‌یه‌ ده‌خوێنرێته‌وه‌ كۆنتنیۆم { كه‌ كۆنتنیۆم هایپۆسیس هه‌ر له‌مه‌وه‌ هاتووه‌}.

با لێره‌دا بوه‌ستم تامن و خوێنه‌ره‌كانیش وه‌كو كانتۆرمان لێنه‌یه‌ت!

Advertisements

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s