ئه‌و پیاوه‌ی كه‌ ده‌یزانی ناكۆتا چیه‌!

ئه‌م پۆسته‌ له‌لایه‌ن شێركۆ ڕه‌شید قادره‌وه‌ نووسراوه‌، وه‌ من به‌ ئینزنی خۆی بلاوی ده‌كه‌مه‌وه‌.

13164401_1013774835359209_3331933138172977921_n

ڕامانوجان: ئەفسانەیەکی ماتماتیکیی هندی (1887 – 1920)
((لای من، هاوکێشه‌یه‌ک، ئه‌گه‌ر گوزارشت له‌ فکری خوداوه‌ند نه‌کات، هیچ مانایه‌ک نابه‌خشێت.)) سرینیڤاسا رامانوجان

داستانی ڕامانوجان لە جۆرە حیکایەتێکی ئەفسانەیی دەچێت،، چونکە قودرەتی بیرکردنەوەی ئەقڵی هێندە فراوان بوە کە دەڵێیت لە فەزایەکی ترەوە هاتۆتە خوار و زیاتر لە سیمایەکی سەرابی دەچێت وەک لەوەی کەسێکی ڕاستەقینە بێت.
سرینیڤاسا ڕامانوجان، له 22 ی‌ کانونی یه‌که‌می ساڵی 1887، له‌ گوندی دورەدەستی ئیرۆد، که‌ ده‌که‌وێته‌ ده‌ڤه‌ری تامیله‌کان و چوار سه‌د کیلۆمه‌تر له‌ مه‌دراسه‌وه‌ دووره‌، له‌ هیندوستان، لە باوەشی خێزانێکی زۆر هەژار و دەستکورت هاتۆتە دنیاوە. ئه‌و رۆژگاره‌ عاده‌ت بوو که‌ خه‌ڵک به‌ ناوی بابییه‌وه‌ بانگ بکرێت و ناوبانگ ده‌ربکات، هه‌ر بۆیه‌ش نێوی سرینیڤاسا هه‌ڵده‌گرێت به‌و نێوه‌ له‌ نێو خه‌ڵکدا ده‌ناسرێت. بابی کاتبی دوکانێکی بازرگانیی کوتاڵ ده‌بێت له‌ شاری کومباکونامی.
به‌ منداڵی چه‌نده‌ها قوتابخانه‌ی سه‌ره‌تایی جیاجیا ده‌چێت، پاشان،کاتێک له‌ شارەکەی خۆی، لە ساڵی 1898 دا، دەچێتەقوتابخانەی ئامادەیی.ڕامانوجان، زو دەرک بەو هەقیقەتە دەکات کە توانستی ماتماتیکی بەرزی هەیە، له‌ ساڵی 1900 دا ده‌که‌وێته‌ کارکردن له‌سه‌ر زنجیره‌ی یه‌ک له‌ دوای یه‌کی ژماره‌یی و زنجیره‌ی یه‌ک له‌ دوای یه‌کی ئه‌ندازه‌یی، هه‌روه‌ها لێره‌ فێرده‌بێت که‌ هاوکێشه پله‌ سێکا (سێجاییه‌کان) حه‌لبکات، به‌ڵام زۆر زوو خۆی میتۆدێکی تایبه‌تی حه‌لکردن سه‌باره‌ت به‌ هاوکێشه‌ پله‌ چواره‌کان ده‌دۆزێته‌وه‌. له‌م‌ قوتابخانه‌یه‌، له‌ هه‌موو ده‌رسه‌کاندا به‌رزترین پله‌ به‌ ده‌ست ده‌هێنێت، ته‌نانه‌ت به‌ڕێوه‌به‌ری قوتابخانه‌که‌ جارێک ده‌ڵیت، ” له‌ گه‌لێک له‌ ده‌رسه‌کاندا شایسته‌ی پله‌ی زۆر له‌ سه‌دبه‌رزتره‌.”
رامانوجان، هێشتا له‌ پله‌ی ئاماده‌ییدا بوو، کاتێک‌ کتێبی “کورته‌ی ئه‌نجامه‌ سه‌ره‌تاییه‌کانی ماتماتیکی پوخت و ڕاڤەکاری” ده‌سکه‌وت، دانه‌ری ئه‌م کتێبه، مامۆستای ماتماتیک ‌جۆرج شوبریج کار بوو، له‌ ساڵی 1856 دا نوسراوه‌ و له‌ رۆژگاری خۆیدا زۆر به‌ فراوانی به‌کارهاتووه‌، به‌ تایبه‌ت بۆ یارمه‌تیدانی که‌سانێک که‌ ئه‌و تاقیکردنه‌وه‌ ماتماتیکیە‌ ده‌ده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی له‌ زانکۆی کامبریج قبووڵ بکرێن و خه‌رجی خوێندنیان بۆ سه‌رف بکرێت. رامانوجان، زۆر به‌ ووردی که‌وته‌‌ خوێندنی ئه‌م کتێبه‌ و بابه‌ته‌کانی یه‌ک له‌ دوی یه‌ک تاووتوێ کرد، به‌ جۆرێک له‌م کتێبه‌وه‌ خۆی فێری ماتماتیک کرد که‌ سه‌ره‌نجام به‌ نازناوی ” ماتماتیکناسه‌ هندییه‌ خۆ – فێرکه‌ره‌که‌” ناسرا. له‌ راستیدا ئه‌و کاتانه‌ی بۆ خوێندنه‌وه‌ی کتێبه‌که‌ به‌سه‌ری ده‌برد بۆ ژیانی وی زۆر گرنگ بوون، چونکه‌ هه‌رچه‌نده‌ گه‌لێک زانیاری گرنگی ماتماتیکی فێربو، به‌ڵام‌ دوایی زۆر کاریکرده‌ سه‌ر کاره‌ ماتماتیکییه‌کانی، ئه‌مه‌ش له‌به‌رئه‌وه‌ی ستایلی ئه‌م کتێبه‌ به‌ جۆرێک بوو که‌ زۆربه‌ی هه‌ره‌ زۆری تیۆرمه‌کان سه‌لماندنیان له‌گه‌ڵدا نه‌بوو، ئه‌وه‌ش که‌ له‌گه‌ڵیدا بو زۆر به‌ کورتی بوو. ئه‌م کتێبه‌ له‌ دوو به‌رگ پێکدێت و نزیکه‌ی 4400 هاوکێشه‌ و تیۆرم له‌ ‌خۆده‌گرێت.
رامانوجان له‌ راستی ئه‌نجامه‌کانی زۆر له‌م تیۆرم و هاوکێشانه‌ دڵنیا بو و ده‌یزانی که‌ راستن، هه‌رچه‌نده‌ بیری له‌وه‌ نه‌کردۆته‌وه‌ که‌ ئه‌مانه‌ بسه‌لمێنێت، به‌ڵکو هه‌ر له‌مانه‌وه‌ وورده‌ وورده‌ که‌وته‌ که‌شفکردنی تیۆرم و بیردۆزه‌ی تر، به‌ڵام ئه‌وه‌ی لێره‌دا سه‌رنجڕاکێشه‌، هێشتا بیرۆکه‌ و چه‌مکی سه‌لماندن به‌ جۆری ئه‌کادیمی و هاوچه‌رخانه‌ له‌ لای درووست نه‌بوبو. جگه‌ له‌وه‌ی کاریگه‌ری ئه‌م کتێبه‌ش به‌ جۆرێک بو که‌ رامانوجان هێنده‌ بایه‌خ به‌ سه‌لماندن نه‌دات، ئه‌م دیارده‌یه‌ له‌ هه‌موو کاره‌کانی تریدا ره‌نگی داوه‌ته‌وه‌، واته‌ ئه‌وه‌نده‌ خۆی سه‌قاڵی سه‌لماندن نه‌کردووه‌، به‌ڵکو راسته‌خۆ بازیداوه‌ بۆ ده‌ره‌نجامی بیردۆزه‌که‌ یان تیۆرمه‌که‌، هه‌روه‌ک دوایی له‌ قۆناغێکی تری ژیانیدا گوتوویه‌تی،” ژیان هێنده‌ درێژ نییه‌ تا ئنسان بتوانێت به‌سه‌ر هه‌مان خاکدا دوو جار بڕوات.”
له‌ ساڵی 1904 دا، زۆر به‌ قووڵی که‌وته‌ توێژینه‌وه‌ی ماتماتیکی، به‌ تایبه‌ت له‌سه‌ر زنجیره‌ی \sum_{n=1}^{\infty} \dfrac{1}{n} و نه‌گۆڕی ئوله‌ر و ژماره‌کانی بێرنوولی، به‌ جۆرێک لێره‌دا توانی ئکتشافاتی سه‌ربه‌خۆی خۆی به‌ده‌ست بهێنێت.
هه‌ر له‌ هه‌مان ساڵی 1904 دا، به‌ هۆی بلیمه‌تی خۆی، دوای ته‌واوکردنی پله‌ی ئاماده‌یی خوێندن، رامانوجان، له‌ قوتابخانه‌ی کومباکونامی میری مه‌نحه‌ی خوێندنی بۆ ده‌رده‌چێت و له‌وێ ده‌ستده‌کات به‌ خوێندن، به‌ڵام دوای ساڵیک مه‌نحه‌که‌ی بۆ تازه‌ ناکه‌نه‌وه، چونکە هەمیشە لە پۆلدا هەر خەریکی ماتماتیک دەبێت و هەمو وانەکانی تر فەرامۆش دەکات، بە جۆرێک جگە لە ماتماتیک، لە هەمو وانەیەکی تردا ڕاسب دەبێت. ئەمەش لەگەڵ بەرنامەی قوتابخانەکەدا نەگونجا و تەریب نەبو.
رامانوجان، بی پاره‌وپول، بێ ئاگاداری دایکی و بابی، لێره‌ هه‌ڵهات و روی کرده‌ شاری ڤیزاگاپاتنام Vizagapatnam که‌ به‌ دوری 650 کیلۆمه‌تر ده‌که‌وێته‌ سه‌رووی مه‌دراسه‌وه‌. لێره‌ش کۆڵی نه‌دا و به‌رده‌وام بو له‌سه‌ر کاری ماتماتیکی ، که‌وته‌ توێژینه‌وه‌ له‌ په‌یوه‌ندی نێوانی ته‌واوکاری و زنجیره‌کان و پاشانیش خوێندنی فه‌نکشنه‌ هێله‌ییه‌کان Elliptic Functions.
له‌ ساڵی 1906 دا به‌ره‌و مه‌دراس بارگه‌ی گواسته‌وه‌ و چووه‌ کۆلێژی پاکایاپ Pachaiyappa’s به‌و مه‌به‌سته‌ی چه‌ند ئیمتیحانێک بدات و به‌ڵکه‌ به‌ هۆیه‌وه‌ له‌ زانکۆی مه‌دراس قبووڵ بکرێت. به‌ڵام دوای سێ مانگ نه‌خۆس که‌وت. دوای ئه‌وه‌ی چووه‌ تاقیکرندنه‌وه‌وه‌، به‌ داخه‌وه‌ ماتماتیکی لێده‌ر‌چێت، له‌ هه‌موو بابه‌ته‌کانی تردا که‌وت. به‌مجۆره‌ نه‌یتوانی بچێته‌ زانکۆی مه‌دراس. رامانوجان، دیسانه‌وه‌، به‌ بێ هیچ یارمه‌تییه‌کی ئه‌کادیمی، به‌رده‌وام بوو له‌سه‌ر کاری ماتماتیکی.
له‌ ساڵی 1908 دا روی کرده‌ خوێندنی که‌رته‌ به‌رده‌وامه‌کان و زنجیره‌ لێک دورکه‌وته‌کان، به‌ڵام له‌م ماوه‌یه‌دا زۆر به‌ سه‌ختی نه‌خۆش ده‌که‌وێت، سه‌ره‌نجام له‌ ساڵی 1909 دا عه‌مه‌لیاتی ده‌که‌ن، دوای زه‌مه‌نێکی دورودرێژ سیحه‌تی باشتر ده‌بێت. پاشان له‌ هه‌مان ساڵدا دایکی کچێکی ته‌مه‌ن ده‌ ساڵه‌ی بۆ ده‌دۆزێته‌وه‌ و لێی ماره ده‌کات، دوای دو ساڵ، که‌ کچه‌ ته‌مه‌نی ده‌بێته‌ دوازده‌ ساڵ، رامانوجان ده‌یگوێزێته‌وه‌ و نۆماڵێک بۆ خۆی پێکه‌وه‌ ده‌نێت. رامانوجان ناچار ده‌بێت له‌ ته‌مه‌نی بیست و دوو ساڵیدا خوێندن جێ بهێڵێت، عه‌وداڵ ده‌بێت به دوی‌ کار دا. سه‌ره‌نجام بۆ دابینکردنی بژێوی خۆی و ژنە تازەکەی له‌ ته‌مه‌نی بیست و سێ ساڵیدا لە بەشی حساباتی بەندەری شاری مەدراس ده‌بێته‌ کاتب و موچه‌ی ساڵانه‌ی ته‌نها پەنجا دۆلاری ئه‌مه‌ریکی ده‌بێت، ئه‌م مووچه‌یه‌ش پێویست بو به‌شی بژێوی خۆی و ژن و ماڵه‌که‌ی بکات. رامانوجان ده‌ستبه‌رداری ماتماتیک نه‌بو، به‌ڵکو هه‌ر وه‌ک جاران به‌رده‌وام بو له‌ خوێندن و لێکۆڵینه‌وه‌ی ماتماتیکی. له‌م کاره‌ نوێیه‌یدا، رامانوجان، به‌ جۆرێک مێشکی خۆی خه‌ریک ده‌کات به‌ ماتماتیکه‌وه‌،(ده‌فته‌ری تێبینییه‌کان)ی خۆی پڕده‌کاته‌وه‌ به‌ نووسین و رامان و حساباتی ووردی هاوکێشه‌یی،ته‌نانه‌ت به‌ ده‌گمه‌ن بیری ده‌که‌وێته‌وه‌ که‌ له‌ سه‌ر کار و وه‌زیفه‌یه‌ و ئه‌رکی تر هه‌یه‌ که‌ پێویسته‌ له‌سه‌ر شانی به‌جێیان بگه‌ێنێت، جگه‌ له‌وه‌ش به‌ ته‌واوی هۆشی لای حساباتی نوسینگه‌که‌ نه‌مابوو.
ئه‌و رۆژانه، رامانوجان‌ زیاتر سه‌ر‌قاڵی گه‌ران و توێژینه‌وه‌ بو له‌ ژماره‌ خۆبه‌شه‌کان ، به‌ تایبه‌ت حسابکردنی ژماره‌یان(واته‌ عه‌ده‌دی ژماره‌ خۆبه‌شه‌کان)، ئه‌مه‌ له‌ خۆیدا نه‌ک هه‌ر ئه‌رکێکی گه‌وره‌ و له‌ ئاسابه‌ده‌ر سه‌خت بوو، له‌ هه‌مان کاتدا سه‌فه‌رێکی ئه‌فسوناویش بوو، به‌ڵام قودره‌تی بیرکردنه‌وه‌ی مێشکی رامانوجان، هێنده‌ی ده‌ریایه‌ک قووڵ و وه‌کوو ئه‌ڵماسیش تیژ بووه‌. جگه‌ له‌مه‌ش به‌هره‌یه‌کی سرووشی ( یاخوود وه‌ک خۆی بۆی ده‌چێت خوودایی) پایه‌به‌رزی هه‌بوو بۆ یاریکردن به‌ هاوکێشه‌، به‌ جۆرێک له‌ پاش چه‌ند ساته‌وه‌ختێک شتێکی نوێ له‌ لای وه‌ک ئیلهام له‌ دایک ده‌بوو، بۆ نموونه‌ جارێک له‌ کارکردندا‌ ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ ده‌دۆزێته‌وه‌ که‌ ژماره‌ خه‌یاڵییه‌کان ( ئاوێته‌كان) Imaginary Numbers فه‌نکشنی ئێکسپۆنێنشیال Exponential functions  و ئه‌و هاوکێشانه‌ی شه‌پۆله‌کانی دەنگ Sound Wave Equation ته‌فسیرده‌که‌ن پێکه‌وه‌ گرێده‌ده‌ن، زۆر ده‌خرۆشێت و دڵخۆش ده‌بێت، به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌، دوای چه‌ند رۆژێک گه‌لێک غه‌مگین ده‌بێت، کاتێک بۆی ده‌رده‌که‌وێت که‌ ئوله‌ر نزیکه‌ی سه‌د و په‌نجا ساڵ له‌وه‌به‌ر ئه‌م ئکتشافه‌ مه‌زنه‌ی کردووه‌.
هه‌روا کارێکی ئاسان نییه‌ ئنسان بتوانێت له‌ سایکۆلیژییه‌تی داهێنانی ماتماتیکیی تێبگات، به‌ڵام کارکردنی ماتماتیکی رامانوجان زیاتر له‌ دیارده‌یه‌کی ئه‌فسوناوی ده‌چێت وه‌ک له‌ راستی، گه‌لێک جاران خۆی گووتوویه‌تی‌ که‌ وی زۆربه‌ی چه‌مکه‌ ماتماتیکییه‌کان له‌ لایه‌ن خوداوه‌ند ناماگیری، که‌ خوداوه‌ندی بنه‌ماڵه‌ی رامانوجان ده‌کات، له‌ خه‌ونیدا وه‌ک وه‌حی بۆی دێن.‌
هێدی هێدی، رامانوجان که‌وته‌ په‌ره‌پێدانی توێژینه‌وه‌ ماتماتیکییه‌کانی و له‌ ژورناڵی (گۆڤاری) کۆمه‌ڵه‌ی ماتماتیکی هندیدا گه‌لێک پرسی ماتماتیک و حه‌له‌که‌ی بڵاوده‌کاته‌وه‌. له‌ ساڵی 1910 دا په‌یپه‌رێک(بابه‌تێک) له‌م ژورناڵه‌دا بڵاوده‌کاته‌وه‌، له‌م بابه‌ته‌دا په‌یوه‌ندی نێوان هاوکێشه‌ مۆدیوله‌ره‌ هێلکه‌ییه‌کان و په‌ره‌پێده‌دات، جگه‌ له‌وه‌، دوای ئه‌وه‌ی له‌ ساڵی 1911 لێکوڵینه‌وه‌یه‌کی تری زۆر نایاب له‌سه‌ر ژماره‌کانی بێرنوولی له‌ هه‌مان ژوورناڵدا بڵاوده‌کاته‌وه‌، له‌ ئاسابه‌ده‌ر شۆره‌ت په‌یدا ده‌کات، سه‌رباری ئه‌وه‌ی هیچ په‌روه‌رده‌یه‌کی زانکۆیی و ئه‌کادیمی نییه‌، به‌ڵام له‌ نێوه‌ندی زانکۆکانیدا وه‌ک بلیمه‌تێکی ماتماتیکی ده‌ناسرێت و باس ده‌کرێت.
ئه‌وه‌ی لێره‌دا شایانی گوتنه‌ و سه‌رنجراکێشه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ رامانوجان، به‌ هیچ کلۆجێک ئاگاداری پێشکه‌وتن و په‌ره‌سه‌ندنی میتۆد و ستایلی تازه‌ی رۆژئاوایی سه‌باره‌ت به‌ ژماره‌ خۆبه‌شه‌کان ‌ نه‌بووه‌‌، به‌ڵکوو سه‌چاوه‌ی ته‌نها و ته‌نهای ده‌رباره‌ی ئه‌م ژماره‌ خۆبه‌شانه، وه‌ک هه‌ر بابه‌تێکی تری ماتماتیک، لای رامانوجان، بریتییه‌ له‌ کتێبه‌که‌ی جۆرج کار، به‌ راستی رامانوجان ته‌واو گیرۆده‌ی ئه‌وینی ئه‌م کتێبه‌ بوبو، چونکه‌ هه‌میشه‌ وه‌ک توێشویه‌ک پێی بوه‌. جگه‌ له‌وه‌ش له‌ رێگای پیشه‌که‌یه‌وه‌، له‌ ساڵی 1911، ئاشنایه‌تی له‌گه‌ڵ‌ ماتماتیکناسێکی هندی ناوچه‌که‌ په‌یدا ده‌کات و گه‌لێک له‌ کاره‌کانی خۆی پیشان ده‌دات. ئه‌م پیاوه‌ ناوی راماچاندرا راو ده‌بێت. راماچاندرا راو، جگه‌ له‌وه‌ی ماتماتیکناسێکی به‌توانا بوو، له‌ هه‌مان کاتدا یه‌کێک بوو له‌ دامه‌زرێنه‌رانی ژوورنالی کۆمه‌ڵی ماتماتیکی هندی. راماچاندرا باسی ده‌کات که‌ چۆن رۆژێک لاوێکی که‌مپۆشته‌، ریش نه‌تاشراو، زۆر پاکژ نه‌بوو، له‌ ئاسابه‌ده‌ر هه‌ژاری به‌ سیماوه‌ دیار بوو، به‌ڵام خرپن و جگه‌له‌وه‌ی زرنگیشی پێوه‌ دیاربوو، به‌ دوو ده‌فته‌ری قه‌به‌وه، که‌ ئکتشافه‌ ماتماتیکییه‌کانی خۆی له‌ خۆگرتبوو،‌ سه‌ر‌دانی کرد، دیاربوو زۆر په‌رۆش بوو بۆ ئه‌وه‌ی سه‌رچاوه‌یه‌کی دارایی فه‌راهه‌م بکات بۆ درێژه‌دان به‌ خوێندنی ماتماتیک. راو باس له‌ رۆژه‌ ده‌کات که‌ چۆن رامانوجان هات و دوو ده‌فته‌ره‌ی له‌ بن هه‌نگڵی دانابوو:
کتێبه‌ی کرده‌وه‌ و که‌وته‌ ته‌فسیرکردنی هه‌ندێک له‌ ئکتشافه‌کانی. یه‌کسه‌ر شتێکی سه‌یر و نائاسام به‌دیکرد؛ به‌ڵام من زانیاری ماتماتیکییم زۆر سنووردار و دیاریکراو بوو، زانیارییه‌که‌م له‌م بواره‌دا(هه‌رچه‌نده‌ خۆی واته‌ راو ماتماتیکناس بوو) ئه‌و هەقەی نه‌دامێ‌ ئه‌و حوکمه‌ بده‌م ئایا ئه‌م کابرایه‌ له‌ ئه‌قڵه‌وه‌ قسه‌ده‌کات، یان قسه‌ی هه‌له‌قومه‌له‌ق ده‌کات. ئا له‌م ساته‌دا نه‌متوانی هیچ قه‌راربده‌م و جارێ وازم له‌ حوکمه‌که‌م هێنا. پێم گووت که‌ جارێکی تر بێته‌وه‌ بۆ لام. که‌ هاته‌وه‌، ئه‌مجاره‌یان نه‌زانی منی بۆ ده‌رکه‌وت و ئه‌نجامگه‌لێکی هاسانتری نیشاندام. ئه‌وه‌ی بینیم سنووری‌ کتێبه ته‌قلیدییه‌کانی رۆژگاری شکاندبوو. ئیتر هیچ گومانم نه‌بوو که‌ ئه‌م لاوه‌ زاتێکی نایابه‌ .
راو یارمه‌تی رامانوجان زۆر ده‌دات، ئامۆژگاری ده‌کات که‌ نامه‌ بنوسێت بۆ توێژه‌رانی ماتماتیکی له‌ زانکۆی کامبریج و حاڵی خۆی باس بکات و بزانێت ئایا سه‌باره‌ت به‌ ئکتشافه‌ ماتماتیکییه‌کانی چی ده‌ڵێن؟. یه‌که‌مجار گه‌لێک نامه‌ی بۆ دوو ماتماتیکناس نووسی، نێویان هۆبسن و به‌یکه‌ر بوو. به‌ داخه‌وه‌ ئه‌م دوو ماتماتیکناسه‌، نه‌ک‌ هه‌ر سه‌یری‌ ماتماتیکی رامانۆجانی هندییان نه‌کرد، به‌ڵکه‌ ته‌واو فه‌رامۆشیان کرد و تاقه‌تیان نه‌بوو نامه‌کانی بکه‌نه‌وه‌، هه‌رچی بۆیان ناردبوو، هه‌روا بۆیان نارده‌وه‌. ڕامانوجان کۆڵی نه‌دا، له‌گه‌ڵ ئه‌مانەشدا نامه‌ی نووسی بۆ جی.هێچ.هاردی، کە بە هەقەتله‌و رۆژگاره‌دایه‌کێک بو له‌ هه‌ره‌ به‌ناوبانگترین ماتماتیکناسی ئنگلیز و ئەقلە هەرە بڵندەکانی مااتماتیکی جیهان ، که‌ ئه‌میش هه‌ر مامۆستا بوو له‌ زانکۆی کامبریج، نێوی جی.هێچ.گاردی بوو. کاتێک بەیانی 16 ی کانونی دوەمی 1913 دەچێتە سەرکار و پۆستەکە دەکاتەوە، کۆمەڵێک لاپەڕەی کۆن دەبینێت کە نزیکەی سەد هاوکێشەی غەریب و هەندێک سەلماندن لەخۆدەگرێت و بە ئنگلیزیەکەی تێکشکاو نامەیەکی بۆ نوسراوە.
نامه‌که‌ به‌جۆره‌ ده‌ست پێده‌کات:

به‌ڕێزه‌ ئازیزه‌که‌م،
تکا ده‌که‌م، با خۆمت پێ بناسێنێم، کاتبێکم و‌ له‌ به‌شی حساباتی ئۆفیسی تره‌ستی به‌نده‌ری شاری مه‌دراس کار ده‌که‌م، موچه‌که‌م ساڵانه‌ 20 دۆلاره‌. نزیکی‌ بیست و سێ ساڵان ده‌بم.زانکۆم نه‌خوێندووه‌، به‌ڵام چوومه‌ته‌ قوتابخانه‌ی ته‌قلیدی. دوای وازهێنانم له قوتابخانه‌، کاتی زیاده‌ی خۆم بۆ ماتماتیک سه‌رف ده‌که‌م. کۆرسی ته‌قلیدییانه‌ی‌ زانکۆم نه‌خوێندووه‌، به‌ڵام خه‌ریکم رێچکه‌یه‌ک بۆ خۆم ده‌دۆزمه‌وه‌.‌توێژینه‌وه‌یه‌کی تایبه‌تم سه‌باره‌ت به‌ زنجیره‌ دایڤێرجه‌نته‌کان به‌ گشتی کردووه‌ و‌ ئه‌نجامه‌کانیشی لای ماتماتیکناسه‌کانی ناوچه‌وکه‌ به‌ “سه‌رسوڕهێن” باس ده‌که‌ن.

هاردی، بە هەمان شێوە، وا دەزانێت ئەمە کاری گەمژەیەکە، بۆیە لەسەر مێزەکەی فڕێی دەدات، بەڵام کە ژورەکەی جێدەهێڵێت، یەکێک لە فۆرمیلاکان دێتەوە یادی و بە گوتەی خۆی ئەو ڕۆژە هەر خەریکی یاری کریکت بوە، بەڵام ئەو هاوکێشەیە بە بەردەوامی لە خەیاڵیدا دەهات و دەچو. ”ئەوانە ڕاستن، چونکە ئەگەر ڕاست نەبن، کەس قودرەتی ئەو خەیاڵەی نیە ئەو هاوکێشانە دابهێنێت ” هاردی کە گەڕایەوە ژورەکەی دیسانەوە سەیری کارەکانی ڕامانوجانی هندی کردەوە، بەڵام ئەمجارە زۆر بە دیقەتەوە ورددەبێتەوە. کاتێک پیشانی لیتلوودی پرۆفیسۆر و هاوڕێی دەدات و لای ئەو ئەمە کاری ماتماتیکناسێکی هەروا ئاسایی نییە، بە تایبەت کاتێک باس لە دۆزینەوەی میتۆدێکی نوێ دەکات سەبارەت بە تیۆرمی ژمارە خۆبەشەکان و نۆ لاپەڕەی دەربارەی ئەم بابەتە بۆ ناردوە، ”ئەمە بەهرەیەکی لە ئاسابەدەرە و شتی وەهای هەرگیز لە ژیانیدا نەدیوە” بۆیە لەوێدا بڕیاردەدەن کارێک بکەن کە ڕامانوجان هەرچۆنێک بێت پێویستە بێت بۆ کامبریج، خۆ ئەگەر ناتوانێت، ئەوا دەتوانن هەمو کارئاسانیەکی بۆ بکەن. هاردی وەلامی نامەکەی رامانوجان دەداتەوە و دەڵێت:

نامه‌که‌ت و ئه‌و تیۆرمانه‌ی باسیان ده‌که‌یت له‌ ئاسا به‌ده‌ر سه‌رنجیان راکێشام. هه‌چۆنێک بێت، ده‌بێت تۆ له‌وه‌ حاڵی ‌بیت که‌ من به‌ر‌ له‌وه‌ی حوکم به‌سه‌ر ئه‌و کارانه‌دا بده‌م که‌ کردووتن‌، وا پێویست ده‌کات من ئه‌و سه‌لماندنانه‌ ببینم که‌ تۆ جه‌ختیان له‌سه‌ر ده‌که‌یت. ده‌رئه‌نجامه‌کانت، لای من، ده‌کرێن به‌‌ سێ پۆله‌وه‌؛
ژماره‌یه‌ک ده‌رئه‌نجام له‌ ئارادا هه‌ن که‌ له‌وه‌به‌ر زانراون، یاخوود ده‌توانرێت به‌ ئاسانی له‌ هه‌ندێ تیۆرمی تره‌وه‌ به‌ ده‌ست بهێنرێن؛ هه‌ندێک ده‌رئه‌‌نجام هه‌ن، تا ئه‌و کاته‌ی من ئاگادار بم، نوێن و سه‌رنجراکێشن، به‌ڵام زیاتر به‌ هۆی فزووڵی و گرانییانه‌وه‌ سه‌رنجراکێشن وه‌ک له‌وه‌ی گرنگ بن.؛ هه‌ندێک ده‌رئه‌نجام هه‌ن که‌ نوێ و گرنگن…

که‌ هاردی داوای ئه‌م سه‌لماندنانه‌ی له‌ رامانوجان کرد، رامانوجان که‌مێک سه‌غڵه‌ت بوو، چونکه لای ئه‌و،‌ هه‌روه‌ک له‌وه‌به‌ر ئیشاره‌مان پێدا، له‌گه‌ڵ چه‌مکی سه‌لماندندا، که‌ کۆڵه‌که‌ی ماتماتیکه‌، هێشتا ئه‌زموو‌نێکی باش و ووردی نییه‌. به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ته‌واو بووه‌ مایه‌ی دڵخۆشی که‌ ماتماتیکناسێکی وا گه‌وره‌ له‌ زانکۆی کامبریجه‌وه‌ وه‌ڵامی بۆ ده‌نووسێ. رامانوجان وه‌ڵامی ده‌داته‌وه‌ و ده‌ڵێت ” ئه‌وا هاوڕێیه‌تیم له‌ تۆدا به‌دی کرد به‌وه‌ی کاره‌که‌ی من به‌ چاوی عه‌تفه‌وه‌ سه‌یرده‌که‌یت من ئێستا که‌سێکی له‌ برسا نیوه‌ مردووم. بۆ ئه‌وه‌ی مێشکم موحافه‌زه‌ بکه‌م، خواردنم ده‌وێت و ئه‌مه‌ش لای من ئعتباری یه‌که‌مه‌. ‌هه‌ر نامه‌یه‌کی دۆستانه‌ له‌ لایه‌ن تۆوه‌ ده‌بێته‌ مایه‌ی ‌یارمه‌تیدانم بۆ ئه‌وه‌ی که‌ بتوانم مه‌نحه‌ له‌ زانکۆ یاخوود له‌ ده‌وڵه‌ت وه‌ربگرم..”

پاشان هاردی رامانوجان قایل ده‌کات که‌ بێت بۆ ئنگلته‌ره‌ بۆ بینینی هاردی خۆی، له‌وێش (واته‌ له‌ کامبریج)، هاردی هه‌ر خۆی هه‌وڵده‌دات کارێکی له‌ کۆلێژی ترینیتی (کۆلیژیکی سه‌ر به‌ زانکۆی کامبریجه‌) بۆ فه‌راهه‌م بکات. یه‌که‌مجار، رامانوجان، له‌م کاره‌ دوودڵ بوو، چونکە هاتن بۆ ئنگلترە هەروا ئاسان نەبو، کۆسپەکان زۆر بون، پێش هەمو شتێک، رامانوجان ئیماندارێکی ڕادیکاڵ بو، ئاینەکەی (ئایینی براهمینی ) ڕێگای پێ نەدەدا خاک بە جێ بهێڵێت و بچێتە ئەو دیو سنورەوە، جگە لەوەی ئەو ڕێجیمەی کە ئاینەکەی فەرزی کردبون لە هیچ شوێنێک دەست ناکەون و تەنها ژنەکەی دەزانێت بۆی بکات، پاشان ئەگەر بڕوات دور نیە ببێت بە هۆی توڕەکردنی خوداوەند ناماجیری Namagiri و غەزەبیان بەسەردا ببارێنێت، بەڵام خودا کردی دایکی بەیانی لە خەو هەڵدەستێت و دەڵێت ئەمشەو خوداوەند ناماجیری هاتە خەوم، فەرموی کە ڕامانوجان دەتوانێت بڕوات. لە دوای ئەم فەرمایشتە، بارگەی لێ پێچایەوە و وڵاتی بەجێهێشت و لە 1914 لە ته‌مه‌نی بیست و حه‌وت ساڵیدا روه‌و ئنگلستان، به‌ره‌و لای هاردی گەیشتە کامبریج.
بەمجۆرە ماوەی پێنچ ساڵ دو ماتماتیکناسی مەزن، لەوپەڕی ڕۆژهەڵات و ئەمپەڕی ڕۆژئاوا پێکەوە کاری هاوبەش لە ماتماتیکدا دەکەن، بەڵام شتێک کە تەواو مایەی سەرسوڕمانە ئەوەیە کە هاردی هەمو هەوڵی خۆی خستەگەڕ بۆ ئەوەی ڕامانوجان فێری ماتماتیکی ئەکادیمی ببێت، فێری خستنەسەر کاغەزی هەنگاوەکانی سەلماندن ببێت، سەرەنجام بی ئەنجام بو. هەندێک جار دەتگوت هاردی مامەڵە لەگەڵ قوتابیەکدا بکات کە تازە لە ساڵی یەکەمی زانکۆدایە، کەچی لە گەرمەی ئاخافتندا و لە ناکاو، ئەقلە پڕ موجیزەکەی، هەروەک هەورەبروسکە چەند فۆرمولایەکی دەڕشتە سەر لاپەڕەکانی سەرمێزەکە و بە جۆرێک کە هاردی هەرگیز لەوەبەر ئەم هاوکێشانەی نەدیوە، هەر بۆیە وەها دەحەپەسا کە بڵێت بە راست ئەم کابرایە چیە؟ گەلێک جاران رامانوجان تەنها ئەنجامی تیۆرمەکانی دەنوسی و هاردی دەکەوتە نوسینەوەی سەلماندنەکان، ئەمانە پرۆسەیەک بون پێویستیان بە سەدان هەنگاو و ڕەشکردنەوەی دەیان لاپەڕە هەبو بۆ گەیشتن بە ئەنجامەکان، هاردی هەمیشە سەرسوڕماوبو لەوەی کە چۆن ئەم کابرایە ئەو هەمو وردەکاریە ماتماتماتیکیە لە مێشکیدا ڕاڤەدەکات. کارە ماتماتیکیەکانی ڕامانوجان تەواو لە زادەی ئەقڵێکی موجیزە دەچون وەک لەوەی هی مرۆ بن، جگە لە سەدان کاری بە نرخی هاوبەش لەگەڵ هاردیدا، دوای گەڕان و پشکنین بە کون و کەلەبەری ماڵە کۆنەکەی و دۆزینەوەی دەفتەرەکانی، دەرکەوت کە ئەم لاوە لادێیە هندیە زیاتر لە چوار هەزار سەلماندنی کردوە، بەڵام گرفتەکە لەوەدایە ئەم کابرایە سەلماندنەکانی نەدەخستە سەر کاخەز، بەڵکو تەنها ئەنجامەکانی هەرە دوایی دەنوسی و هەروەک خۆشی دەڵێت ” مرۆ پێویست ناکات دوجار بە شوێنێکدا بڕوات”.
لای ڕامانوجان، ئەم هاوکێشانە بە یارمەتی خوداوەندەکەیان لە مێشکیەوە دەڕژێنە سەر لاپەڕە سپیەکان، ئەمانە دیاردەیەکی ئیلاهین چونکە وەک خۆی دەڵێت” لای من، ئەگەر هاوکێشەیەک گوزارشت لە فکری خوداوەند نەکات، ئەوە هیچ مانایەک نابەخشێت.”
رامانوجان دوای فه‌تره‌یه‌ک هه‌ستیکرد زۆر بێتاقه‌ته‌ و دڵی ناخۆشه. دووچاری نه‌خۆشی سیل بوو، هه‌میشه‌ ته‌نها، ‌غه‌ریبیی زۆری بۆ هێنابوو و زۆربه‌ی کات خه‌یاڵی له‌ لای کوچه‌ و گوزه‌ره‌کانی ووڵاته‌که‌ی خۆی بوو.‌ جگه‌ له‌وه‌ی ئاووهه‌وای ووڵاتی ئنگلستان زۆر سه‌غله‌تی کرد و له‌ ئاسابه‌ده‌ر رقی لێ ده‌بۆوه‌. سه‌رباری ئه‌مانه‌ش هه‌میشه‌ نه‌خۆش بوو، جگه‌ له‌وه‌ی به‌ پێی پێره‌وی ئایینه‌که‌ی، پێویست بوو رێژیمێکی زۆر تایبه‌ت بکات، ده‌توانێت ته‌نها رووه‌ک بخوات، ئه‌و ته‌نها هۆگری خواردنی خێزانه‌که‌یه‌تی و خۆشی به‌و جۆره‌ رێژیمه‌ دێت، هه‌تا خوا حه‌زبکات تامه‌زرۆی خواردنه‌که‌یه‌تی، هه‌رچی ده‌کات و ده‌کۆشێت، ناتوانێت له‌گه‌ڵ‌ خوان و سفره‌ی ئنگلیزیدا خۆی ئاشنا بکات، ئێستا دووره‌ له‌ هه‌موو شتێک، موده‌تێکی زۆره‌ نامه‌ و هه‌واڵی ماڵه‌وه‌ی بۆ نه‌هاتووه، چێژ و خۆشی ماتماتیک ته‌نها شته‌ که‌ ته‌واو سه‌رقاڵی کردووه‌ و ژیانی به‌ره‌و پێس ده‌بات‌. سه‌رباری ئه‌مانه‌ش ئه‌و کاته‌ ووڵاتی به‌ریتانیا هێشتا له‌ گه‌رمه‌ و گرفتی جه‌نگدا بوو. هێدی ‌هێدی باری ده‌روونی به‌ره‌و خراپی ده‌ڕوات. فشاری ژیان هه‌تا ده‌هات له‌سه‌ر دڵوده‌روونی رامانوجان به‌رزده‌بۆوه‌، چیتر ناتوانێت به‌و جۆره‌ له‌گه‌ڵ ژیاندا به‌رده‌وام بێت .
له‌م ماوه‌یه‌دا، رامانوجان تێکۆشا جگه‌ له‌ ماتماتیک بیر له‌ هیچ شتێکی تر نه‌کاته‌وه‌، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ زۆر سه‌که‌وتوو نه‌بوو، شه‌وانه،‌ پشێوی که‌وتبووه‌ خه‌وی، خه‌ونه‌کانی تێکه‌ڵوپێکه‌ڵ بوون، پڕبوون له‌ شێوه‌، فۆڕم و هاوکێشه‌ی سیر سه‌یری ماتماتیکی ، ده‌تگووت وه‌ک تارمایی دێن و ده‌چن. ده‌یگووت ئه‌و ئازاره‌ی له‌ سکیدا هه‌یه‌، هۆکه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ هاوکێشه‌که‌ی ره‌یمان. لای رامانوجان دوور نییه‌ ئه‌مه‌ سزا بێت، له‌ لایه‌ن خو‌داوه‌ند ‌ به‌ سه‌ریدا سه‌پاوه‌ چونکه‌ په‌یڕه‌وه‌کانی براهمینی شکاندووه‌.
جارێک له‌ ساڵی 1917 بێزاری و نائومێدی به‌ پله‌یه‌ک سه‌غڵه‌تی ده‌که‌ن که‌ په‌نا ده‌باته‌ به‌ر خۆهه‌ڵدانه‌ ژێر یه‌کێک له‌ شه‌مه‌نده‌فه‌ره‌کانی له‌نده‌نه‌وه‌، به‌ڵام خۆشبه‌ختانه، یه‌کێک له‌‌ پاسه‌وانانی وێستگه‌که‌، له‌م ساته‌دا رووداوه‌که‌ ده‌بینێ، و‌ فریای راکێشانی سویچه‌که‌ ده‌که‌وێت و شه‌مه‌نده‌فه‌ره‌ ده‌وه‌ستێت، رامانوجان به‌خت یاری بوو و نه‌مرد. سه‌ره‌نجام پۆلیس گرتیان، ویستیان بیده‌نه‌ دادگا، چونکه‌ ئه‌وکاته‌ له‌ به‌ریتانیا، هه‌وڵدان بۆخۆکوشتن تاوان بوو، ئه‌و که‌سه‌ حوکم ده‌درا، به‌ڵام بۆ رامانوجان، کاتێک که‌ هاردی هات و قسه‌ی تێداکرد، ده‌عواکه‌یان له‌سه‌ر لابرد. هاردی توانی رامانوجان بخاته‌ نه‌خۆشخانه‌ی تایبه‌ته‌وه‌، بۆ ماوه‌ی دوازده‌ مانگ له‌ ژێر چاودێری تایبه‌تدا بێت.
کە لە نەخۆشخانە دەکەوێت، هاردی سەردانی دەکات و بەمجۆرە باس لە سەردانەکەی دەکات و دەڵێت: ” ((له‌ یادمە جارێک‌ که‌ چووم بۆ سه‌ردانی له‌ نه‌خۆشخانه‌ی په‌تنی(نەخۆشخانەیەکە لە لەندەن) که‌وتبوو. سواری ته‌کسییه‌ک بووم‌ ژماره‌که‌ی 1729 بوو، لای من زیاتر ژماره‌یه‌کی دزێو دیاربوو، که‌ گه‌یشتمه‌ لای، بۆ ئه‌وه‌ی بیهێنمه‌ قسه‌، گووتم به‌ ته‌کسییه‌ک هاتم که‌ ژماره‌که‌ی 1729 بوو، به‌ لای منه‌وه ئه‌م ژماره‌یه‌‌ دزێو دیاربوو، هیوادارم ئیشاره ‌نه‌بێت بۆ نه‌هامه‌تییه‌ک. له‌ وه‌ڵامدا گووتی: نا نا هاردی، ئه‌وه‌ ژماره‌یه‌کی ئێجگار سه‌رنجراکێشه‌؛ ئه‌وه‌ بچوکترین ژماره‌یه‌ که‌ ده‌توانرێت وه‌ک کۆی دوو سێجا به‌ دوو رێگای جیاواز ده‌رببڕدرێت، ئه‌وانیش 1729=1^3+12^3=9^3+10^3
به‌مجۆره‌ سیحه‌تی رامانوجان هه‌تا ده‌هات به‌ره‌و خراپ و خراپتر ده‌چوو، هه‌تا له‌ ساڵی 1919 دا به‌ره‌و هندستان ده‌گه‌رێته‌وه‌. له‌ ساڵی 1920، له‌ ته‌مه‌نی 33 ساڵیدا کۆچی دوایی ده‌کات.
کاره‌کانی هه‌تا هه‌تایه‌ نامرن، به‌ زیندوویی ده‌ژین، چونکه‌ نایابترین و پوخترین کاری ماتماتیکی پێشکه‌ش به‌ خه‌ڵک کرد. ئه‌گه‌ر ده‌ستوپه‌نجه‌ی له‌سه‌ر هه‌ر یه‌کێک له‌ پرسه‌ ماتماتیکییه‌ هاوچه‌رخه‌کانی ئه‌و رۆژگاره‌دا هه‌بووبێت، ئه‌وا بووه‌ به‌ هۆی پێشخستن و بره‌و پێدانی ئه‌و پرسه‌ ئاڵۆزانه‌. کاری له‌ هه‌ر یه‌ک له‌ زنجیره‌کانی ره‌یمان، ته‌واوکاریییه‌ هێلکه‌ییه‌کان، زنجیره‌کانی هایپه‌ر – جیۆمه‌تریک و هاوکێشه‌ داله‌ییه‌کانی فه‌نکشنی زێتا.
کاتێک هاردی کەوتە ڕیزکردنی ماتماتیکناسان لە یەکەوە بۆ سەد، به‌م جۆره‌ی ڕیزی کردن: 25 بۆ خۆی (هاردی)، لیتڵوود 30، ده‌یڤید هیلبێرت 80 و رامانوجان 100. به‌مجۆره‌ گه‌وره‌یی ئه‌م بلیماته‌مان بۆ ده‌ده‌که‌ویت .

تێبینییەکان:

  1. رامانوجان، هه‌تا له‌ ژیندا بوو، ژماره‌یه‌کی زۆر که‌م له‌ کاره‌ ماتماتیکییه‌کانی خۆی بڵاوکرده‌وه‌، خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌شی کردبێت ئه‌وا له‌گه‌ڵ هاردی و لیتڵووددا بووه‌. ده‌نا زۆربه‌ی کاره‌کانی ده‌چنه‌ دووتوێی چوار ده‌فته‌ری تێبینییه‌کان، که‌ هه‌تا ماوه‌یه‌کی زۆر به‌ خه‌وتوویی تۆزییان لێ نیشتبوو. ئێستا هه‌ر چوار ده‌فته‌ری تێبینییه‌کان له‌ چوار به‌رگدا چاپکراوه‌ن و قه‌باره‌ی هه‌ر به‌رگێکی 350 لاپه‌ڕه‌ و به‌هاکه‌ی(ته‌نها بۆ یه‌ک به‌رگ) 100 دۆلاری ئه‌مه‌ریکییه‌.
  2.  رامانوجان رۆڵی دیار و به‌رچاوی گێراوه‌ له‌ پێشخستنی تیۆری شیکاری ژمارەکان analytical theory of numbers ، فه‌نکشنه‌ هێلکه‌ییه‌کان elliptic functions، که‌رته‌ به‌‌رده‌وامه‌کان continued fractions و زنجیره‌ ناکۆتاکان infinite series.
  3. تیۆرمی ژماره‌ خۆبه‌شه‌کان ئه‌و تیۆرمه‌یه‌ که‌ هه‌وڵده‌دات بۆ دۆزینه‌وه‌ی ژماره‌ی(عه‌ده‌دی) ئه‌و ژماره‌ خۆبه‌شانه‌ی که‌ به‌هاکانیان که‌متره‌ له‌ ره‌قه‌مێکی integer  دیاریکراو. ئه‌م جۆره‌ هاوکێشانه‌ (واته‌ لێره‌دا مه‌به‌ست له‌ هاوکێشه‌یه‌که‌ بۆ حسابکردنی ژماره‌ی(عه‌ده‌دی) خۆبه‌شه‌کان)، به‌ هاوکێشه‌ی ئه‌سیمپتۆتیک asymptotic formula ناوده‌برێت. کارل گاوس له‌ که‌سانی یه‌که‌م بوو که‌ تیۆرمی ژماره‌ خۆبه‌شه‌کانی دۆزییه‌وه‌، هه‌چه‌نده‌ رامانوجان پشتی به‌ فۆرمولاکه‌ی گاوس نه‌به‌ستووه‌، به‌ڵام له‌ نامه‌که‌یدا که‌ بۆ هاردی ناردووه‌، هه‌موو جۆره‌ فۆرمولا ئه‌سیمپتۆتیکه‌کانی تری ریزکردووه‌ که‌ خۆی که‌شفی کردوون و هه‌رگیز به‌ خه‌یاڵی کارل گاوسدا هه‌ر نه‌هاتوون.
  4. سه‌باره‌ت به‌ چه‌مکه‌کانی سه‌لماندن، لێره‌دا وا پێویست ده‌کات ئیشاره‌ به‌و هه‌قیقه‌ته‌ بدرێت که‌ رامانوجان به‌ ده‌گمه‌ن خۆی سه‌رقاڵی سه‌لماندنی تیۆرم و فه‌رزییه‌ ماتماتییه‌کانی خۆی کردووه‌، به‌ڵکو، راسته‌وخۆ، ده‌ره‌نجامه‌که‌ی داڕشتوه‌ و گوێی نه‌داوه‌ به‌ نوسین و خستنه‌ سه‌ر په‌ڕه‌ی هه‌نگاوه‌کانی سه‌لماندن. لێره‌دا ته‌واو به‌ پێچه‌وانه‌ی ماتماتیکناسی بلیمه‌ت، گاوس، که‌ ئه‌گه‌ر کاریکی نه‌سه‌لماندێت، هه‌رگیز چاپی نه‌کردوه‌.
    ئەم نوسینە زۆر لەمە زیاترە بەڵام لێرەدا کورتم کردوەتەوە، دەنا پڕ بو لە هاوکێشە، چونکە هەمو بڵاوبکمەوە خوێنەر بێتاقەت دەبێت.
    sherkodylan@gmail.com
Advertisements

One thought on “ئه‌و پیاوه‌ی كه‌ ده‌یزانی ناكۆتا چیه‌!

وەڵامێک بنووسە

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / گۆڕین )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / گۆڕین )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / گۆڕین )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / گۆڕین )

Connecting to %s